Megalopsuchia
μεγαλοψυχία (megalopsuchia)
Yücegönüllülük ya da ruh yüceliği: Kendini en büyük şeylere layık gören ve gerçekten de öyle olan insanın huyudur. Bu yüzden, kendine haklı bir değer biçmeyi ve gerçek bir erdemliliği gerektirir — tüm erdemlerden ayrı düşünülemez, onları süsleyen bir niteliktir. Konusu, dışsal iyiliklerin en büyüğü olan *onurdur*. Kendini büyük görüp buna layık olmayan *kibirden* ve değerinin altında görüp küçülten *alçakgönüllülükten* ayırt edilmelidir.
Le magnanime semble être l’homme qui se sent digne des choses les plus grandes, et qui l’est en effet; car celui qui a de lui-même cette haute estime sans la mériter, est un insensé; et il n’y a point de cœur selon la vertu qui soit insensé ni déraisonnable.
Yunan megalopsuchia (μεγαλοψυχία) sözcüğü megas (“büyük”) ve psuchē (“ruh”) sözcüklerinden oluşur: kelime anlamıyla ruh büyüklüğü, ki Barthélemy-Saint-Hilaire bunu “yücegönüllülük” olarak da çevirir. Aristoteles’in de belirttiği gibi, adı bile onun yalnızca büyük şeylere yönelik olduğunu gösterir. Nadirdir, çünkü hem yüce bir hırs hem de gerçek bir liyakat gerektirir.
Yücegönüllü kişi, en büyük şeylere layık olduğunu düşünen —ve gerçekten de öyle olan— kişidir. Bu iki koşul, onu tam da doğru noktaya yerleştirir: büyüklüğüyle uç noktada olsa da, kendini doğru değerlendirdiği için orta yolu tutar. Onun asıl konusu onurdur, insanların bahşedebileceği en büyük iyilik; ama ona bağımlı da değildir. Talih karşısında da makamlar karşısında da ruh dinginliğini korur, ne başarılarla coşar ne de yenilgilerle yıkılır.
Aristoteles onu ayrı bir erdem olarak değil, erdemlerin tacı olarak tanımlar: yücegönüllülük olmadan tam bir erdem olmaz, her birinde büyüklük varsayar. Çizdiği portre —ağırbaşlılık, yavaşlık, içtenlik, bağımsızlık, entrikaya tenezzül etmeme— yüzyıllar boyunca karakter soyluluğunun aristokratik idealini belirlemiştir.
Kendini değerlendirmedeki iki karşıtından ayırt etmek gerekir. Kendini beğenmiş kibir, büyüğe layık olduğunu sanır ama hak etmez: Aristoteles’in dediği gibi, bu bir akılsızlık işidir. Ruh küçüklüğü ise tam tersini yapar: yalnızca gücü yettiği şeyleri isteyen kişi akıllı ve alçakgönüllü olabilir, ama yücegönüllü bir yüreği asla olmaz. Her erdem gibi ruh büyüklüğü de bir orta yoldur —burada kendini olduğundan büyük görmek ile küçümsemek arasında.