ʻohana
prononc. « o-HA-na »
Hawai dili (ʻōlelo Hawaiʻi): *ʻohana* – geniş aile, eski Hawai toplumunun ve ekonomisinin temel birimi. George Kanahele bunu, dağdan denize uzanan toprak bölümü olan *ahupuaʻa*’nın temel birimi olarak tanımlar: *«an ahupuaʻa’nın temel birimi, sıradan halkın geniş ailesi, yani ʻohana idi»*. Birkaç evden (*hale*) oluşan, ebeveynleri, çocukları ve bağlı yakınları bir araya getiren bu yapı, ilk erkek soyun en yaşlısı olan *haku* tarafından yönetilirdi. *ʻOhana* yalnızca duygusal bir bağ değil, belirli bir yere ve toprağa bağlı, ortak geçim işletmesiydi; *laulima* (iş birliği) ve *kokua* (yardımlaşma) değerleriyle ayakta tutulurdu.
With regard to its socioeconomic organization, the fundamental unit of an ahupua'a was the commoner's extended family, or 'ohana.
George Kanahele, eski Hawai ekonomisinin merkezine ʻohana’yı yerleştirir; bu, dağdan denize uzanan toprak bölümü olan ahupuaʻa ölçeğinde — herkesin kuleana’sını belirleyen aynı ölçüttür. « Sosyoekonomik örgütlenmesi açısından bakıldığında, bir ahupuaʻa’nın temel birimi, halkın geniş ailesi, yani ʻohana idi » — yazar, ahupuaʻa’nın sosyoekonomik temel biriminin, sıradan halkın geniş ailesi, ʻohana olduğunu söyler.
Bu aile, duygusal bir bağdan ibaret değildir. Birden fazla hale’den — her biri, bağımlıları ve yardımcılarıyla birlikte çekirdek aileye denk evlerden — oluşur; hepsi, ailenin ilk kolunun en yaşlı erkeği olan haku’nun otoritesi altında toplanır. Haku, ailenin ritmini ve ruhunu bir arada tutmakla yükümlüdür. Kanahele bunu tam bir ekonomi olarak görür: iş birliği, laulima (« çok el »); dayanışma, kokua; kendi yakınlarına koşulsuz bağlılık — üretim birimi olduğu kadar akrabalık birimi de olan, toprağına bağlı ve kendi geçimini sağlama sorumluluğunu taşıyan bir yapı.
Bu ʻohana, Hirini Moko Mead’in anlattığı Māori whanaungatanga’sı değildir — kan bağıyla sınırlı kalmayıp, ortak deneyimi paylaşan herkesi içine alan karşılıklı ilişkiler ve yükümlülükler ağı. Kanahele’nin ʻohana’sı öncelikle somut bir birimdir; belirli bir yere ve kolektif üretime bağlıdır. Whanaungatanga ise öncelikle bir ilişki ilkesidir; kan bağı ötesine uzanır ve üretimle zorunlu bir bağı yoktur. İki Polinezya halkı, aileyi ayakta tutmanın iki farklı yolu: biri, toprağın ortak emeğiyle — aloha ʻāina’nın onu besleyen bir ata kıldığı gibi; diğeri ise varlık ve destek yükümlülüğüyle.