Hominisation
Teilhard de Chardin için *hominizasyon*, düşüncenin « adımını » atma anını ifade eder: yaşamın, insanda, kendine dönüp kendini bilme yetisine kavuştuğu o andır. Bu, hayvan evriminde bir derece daha değil, bir hal değişimidir — içgüdüden düşünceye geçiştir. Terim iki ölçeği kapsar: bireysel eşik, bir varlığın bilinçli düşünceye ulaştığı an; ve kolektif eşik, türün tümünün uygarlık sürecinde *insanlaşması* ve *ruhsallaşması*.
C’est à ce grand processus de sublimation qu’il convient d’appliquer, avec toute sa force, le terme d’Hominisation. L’Hominisation, qui est d’abord, si l’on veut, la saute individuelle, instantanée, de l’instinct à la pensée. Mais l’Hominisation qui est aussi, en un sens plus large, la spiritualisation phylétique, progressive, en la Civilisation humaine, de toutes les forces contenues dans l’Animalité.
Teilhard hominizasyon terimini, biyolojik hiçbir sözcüğün yakalayamadığı bir olguyu adlandırmak için kullanır: yeni bir hayvanın ortaya çıkışı değil, düşünen bilincin ansızın belirmesi. Yaşam, der, yalnızca evrim geçirmez; belirli bir eşiği aştığında “kendine döner” ve bir varlık kendini bilmeye başlar. Bu, “içgüdüden düşünceye bireysel, anlık sıçrama”dır: derece değil, nitelik değişimidir. Dünyaya bakan göz, artık baktığının farkında olan bir göze dönüşür.
Sözcük iki ölçeği barındırır. İlki temel adımdır — bireyin hominizasyonu, bir bilincin düşünme yetisine erişimi. İkincisi ise soyoluşsal adımdır: türün hominizasyonu, uygarlıklar boyunca insanlığın bütününün kendini inşa ettiği “gittikçe artan tinselleşme”. Aynı eğri, kolektif düşünceye, gezegeni saran düşünen katmana doğru uzanır: Teilhard’ın noosfer adını verdiği, noogenez tarafından tümün Omega Noktası’na doğru itildiği oluşum. Hominizasyon, bu karmaşıklık-bilinç artışına giden hareketin kilit noktasıdır.
Hominizasyon ≠ biyolojik evrim. Evrim, aynı yaşam dokusu içinde dereceleri sıralar — daha hassas bir organ, daha büyük bir beyin. Hominizasyon ise bir süreksizliktir: durum değişimi, dünyaya kapalı olandan kendine dönene geçiştir. İnsan ile hayvan arasındaki anatomik fark az kalabilir; ama Teilhard’a göre, düşünen bir varlık ile düşünmeyen bir varlık arasındaki ayrım mutlaktır.