Jōriki
定力 (jōriki)
*Jōriki* là sức mạnh sinh ra từ sự tập trung: năng lực bùng lên khi tâm trí, đã thống nhất và hướng vào một điểm duy nhất trong *zazen*, không còn phân tán. Không chỉ đơn thuần là khả năng tập trung, đó là một sức mạnh động, một khi được vận dụng, cho phép hành động ngay tức thì, không cần suy tính, mà vẫn chính xác — và giải thoát khỏi sự nô lệ của dục vọng. Mục tiêu đầu tiên trong ba mục tiêu của việc tọa thiền, nó được vun đắp không ngừng bằng thực hành, và sẽ phai nhạt nếu bỏ bê.
Joriki, the first of these, is the power or strength which arises when the mind has been unified and brought to one-pointedness in zazen concentration.
Yasutani-rōshi gọi thành quả đầu tiên của việc tọa thiền là: «Joriki, sức mạnh đầu tiên này, là năng lực hay sức mạnh sinh ra khi tâm được thống nhất và tập trung vào một điểm duy nhất trong sự tập trung của zazen.» Thuật ngữ này kết hợp jō (定), sự tĩnh tại thuần khiết — tức samādhi — và riki (力), sức mạnh. Đó là năng lực dâng lên khi tâm, không còn tán loạn, quy tụ lại thành một điểm duy nhất.
Rōshi nhấn mạnh: đây không phải là sự tập trung thông thường. «Đó là một sức mạnh động, một khi được vận dụng, cho phép ta ngay cả trong những tình huống bất ngờ và đột ngột nhất cũng có thể hành động tức thì, không cần dừng lại để trấn tĩnh, và hoàn toàn phù hợp với hoàn cảnh.» Người đã phát triển được nó không còn là nô lệ cho những đam mê của mình; họ di chuyển với một sự tự do và bình thản thực sự, tâm trí trở nên «như nước trong veo và tĩnh lặng».
Nhưng chỉ jōriki thôi thì chưa đủ. «Chỉ với nó, ta không thể chặt đứt gốc rễ của cái nhìn ảo tưởng về thế giới.» Có thể ta đã tu tập nhiều năm, tích lũy được sức mạnh, mà vẫn chưa mở mắt. Cần phải có kenshō, sự đột phá — mà jōriki chính là mảnh đất vun trồng, bởi thiếu nó, một cái thấy riêng lẻ «sẽ phai mờ thành ký ức đơn thuần».
Jōriki ≠ tập trung theo nghĩa thông thường: đó không phải là nỗ lực duy trì sự chú ý, mà là một sức mạnh động tự vận hành trong những điều bất ngờ. Jōriki ≠ satori: sức mạnh tập trung có thể tăng trưởng vô hạn mà vẫn không chặt đứt gốc rễ ảo tưởng; nó chuẩn bị cho giác ngộ, nhưng không chứa đựng giác ngộ.