Solastalgie
de sola (solari / desolare, latin) + -algia (douleur)
Çevre filozofu Glenn Albrecht'in, yaşam alanının dönüşümünü ya da bozulmasını görüp de oradan ayrılmamış olanın duyduğu sıkıntıyı adlandırmak için türettiği *yeni sözcük*. Nostaljinin —uzaklaşmanın acısı, geri dönme özleminin sancısı— tersine, solastalji yerinden kıpırdamamış olana çarpar: ayaklarının altından kayıp giden, memlekettir. Bir *Yer* duygusudur, ruhsal bir hastalık değil.
La solastalgie est le mal du pays éprouvé alors que vous vivez toujours chez vous dans votre environnement habituel.
Albrecht sola —Latince solari (avutmak) ve desolare (harap etmek, terk etmek) kökleri— ile -algia (acı) bir araya getiriyor. Kelime, nostalgia örneğine göre kurulmuş, ama aradaki farkı vurgulamak için: Nostalji, uzaklaşmanın yol açtığı sürekli avutulamama halini adlandırırken, solastalji aynı avutulamamayı, kişinin yerinden ayrılmamış olmasına rağmen yaşar. Haraplık size gelir.
Albrecht bu terimi, Avustralya’daki Upper Hunter Vadisi sakinlerini dinlerken dövdü; madencilik faaliyetlerinin açık ocaklarla manzaralarını bozup götürüşünü izliyorlardı. Ne köklerinden koparılmış ne de sürgünde: Evlerinde kalmışlardı, ama evleri artık kendilerine ait değildi. Sürekliliğin altını çiziyor — sevilen yerle örülmüş bir kimliğin yavaş yavaş aşınması bu, tek seferlik bir felaketin şoku değil. Ayrıca klinik bir etiket olmasını reddediyor: Solastalji, “varoluşsal bir durum, bir duygu; ruhsal bir hastalık değil”. Onun söz dağarcığında, korku ya da ekolojik yas gibi Dünya’nın duygularından biri.
Bu yaklaşım, bağ kurma çabasıyla örtüşüyor: Çevrenin tahribatının ruh üzerindeki etkisini adlandırıp düşünülebilir ve paylaşılabilir kılmak, onu sözsüz bırakmamak.
Solastalji ≠ nostalji: İkincisi mekân ya da zamanda bir uzaklıktan mustaripken, birincisi yerinde yaşanan bir kaybın acısını çeker. Aynı zamanda ≠ ekolojik kaygı: O, tehditkâr bir gelecekten korkarken, solastalji gözler önünde gerçekleşen bir yıkıma ağlar.