French · Batı Felsefesi

Reliance

Edgar Morin’ın (sosyolog Marcel Bolle de Bal’dan alıntıladığı) *bağlantılama* adını verdiği bu yeni sözcük, ayrıştırıcı düşüncenin böldüğü şeyleri yeniden bir araya getirme eylemini ifade eder: bilgileri birbirine, parçaları bütüne, yereli küresele bağlamak. *Bağlantılama* bir veri değil, bir çabadır — uzmanlaşmanın böldüğü şeyleri zihnin yeniden dikme çalışması. Karmaşıklık düşüncesinin etkin yüzüdür.

une pensée de la reliance qui puisse relier les connaissances entre elles, relier les parties au tout, le tout aux parties
Edgar Morin, La Voie, Chapitre « La réforme de la pensée ». Fayard, 2011

Sözcüğün kendisi eylemini söylüyor: bağ-lamak. Morin bunu, modern bilginin ayırma refleksine karşı terim terime karşı çıkarıyor — komşusundan koparılmış disiplin, bağlamından koparılmış olgu, doğadan koparılmış insan. Bilgi uzmanlaştıkça, kimsenin bir arada tutmadığı ayrı bilgiler üretti; bağlama ise bu kopuşu onaran iştir.

Dolayısıyla o, farklılıkları eriten bir kaynaşma ya da bireşim değil. Bağlamak, terimleri ayrı tutmayı gerektirir: yalnızca iki kalan şey bağlanır. İşte bu yüzden o, karmaşıklık ile ayrılmaz bir bütündür — complexus’u, yani birlikte dokunmuş olanı düşünmek, tam da bağlama eylemini uygulamaktır.

Teilhard de Chardin’in noosfer kavramıyla bir yankılanma duyulabilir; burada insan düşüncesi gezegeni saran bir kılıf oluşturur. Ne var ki Teilhard kozmik bir evrimi, bir birlik noktasına doğru gerilmiş olarak betimlerken, Morin epistemolojinin düzeyinde kalır: Bağlama, zihnin bir kaderi değil, yöntemin bir gereğidir. Bağlama ≠ kaynaşma: İlki ayrımları koruyarak bağlar, ikincisi ise onları siler.

← sözlüğe dön