Noche oscura
noche oscura (« nuit obscure »)
Jean de la Croix'ta *karanlık gece*, ruhun arınma yoluyla karanlıklardan geçerek Tanrı'ya kavuştuğu *yol*u adlandırır: önce duyuların gecesi, burada her türlü duyusal teselliden yoksun kalınır; ardından daha derin olan ruhun gecesi, yalnızca iman rehberlik eder. Yol dardır, kendi ışığından yoksundur ve işte bu yoksunluk, yükselten şeydir. Gece, katlanılan bir sınav değil, Tanrı'nın arındıran *işlem*idir. Depresyondan ayrılır: ruhu kapatmaz, onu *yönlendirir*.
C’est dans le premier Cantique qu’elle déclare son bonheur, et qu’elle appelle ce chemin étroit, la Nuit obscure de l’Ame, comme il paraît dans les vers du même Cantique.
Şiir, gecenin bir kaçışıyla açılır: en una noche escura, ruh evinden nihayet huzur içinde çıkar, yüreğinde yanan ışıktan başka bir ışık olmaksızın. Jean de la Croix bu geceye bir yol statüsü verir: ruhun “bu dar yolu, Ruhun Karanlık Gecesi olarak adlandırdığı” işte böyledir. Sözcük bir ruh hali değil, bir yol demektir — birleşmeye götüren arındırıcı yol.
Bu yolun iki yanı vardır. Önce duyuların gecesi: ruh, tadını çıkardığı tatlılar ve tesellilerden yoksun kalır; çoğu, gerilediklerini sanırken aslında ilerlerler. Ardından, daha da çıplak olan ruhun gecesi gelir; Tanrı, “kontemplasyonun karanlığında” etkir. Jean, ruh rehberini uyarır: “Duyunun mu yoksa ruhun mu arındığını ayırt etmek” gerekir ve bu arınmayı “melankolinin etkisiyle” karıştırmamak lazımdır. Gece, duygusal bir boşluk değildir; gözü kamaştıran, karanlık gibi görünen aşırı güçlü bir ışıktır.
Noche oscura bu yüzden modern anlamda “ruhun kara gecesi” — bir çöküş, klinik bir umutsuzluk — değildir. Burada karanlık, “öğle ışığından daha emin” bir şekilde yol gösterir. Ne de nada’dır; o, yaratığın her sonlu şeyi bırakma eylemini, soyunmanın eşiğini adlandırır: gece, katlanılan sınav; nada ise onu mümkün kılan harekettir. Ayrıca Yunan Kilisesi Babalarının dinginliğinden — hésychia — ayrılır; zira o bir dinlenme değil, geçiştir: geceye yerleşilmez, aşılır.