Ley de Origen
kággaba (kogi)
« Köken yasası »: Sierra Nevada de Santa Marta'daki Kággaba (Kogi) halkı için toprak ve yaşamı düzenleyen yasa, sözcüklerle yazılmamış, şeylerin başlangıcından beri toprağın kodlarına *işlenmiştir*. Kággaba'nın kamusal sesi olan Gonawindúa Tayrona Örgütü'nün kullandığı İspanyolca terim, onların dünyasında «sözcüklerle yazılmayan» ve mamo'lar ile topluluklar tarafından günlük hayatta *uygulanan* bir kavramı dışarıya aktarmak için kullanılır.
esta Ley de Origen no está escrita en palabras, sino en los códigos de nuestro territorio ancestral
Köken Yasası Kággaba dilinde bir sözcük değil: İspanyolca — Kolombiya devletiyle iletişim dili — ve Kogi halkı adına konuşan Gonawindúa Tayrona Örgütü’nün, düşüncesinin merkezî bir kavramını dışarıya aktarmak için seçtiği dil. Bu önlem önemli: Onlara göre, kavramın kendisi «sözcüklerle yazılmaz». İspanyolca terim sunulmuş bir çeviri, asıl dilindeki kavram değil.
Bu adın altında yatan, bize hukukun alıştırdığı düzeni tersine çevirir. Bizim için toprak, yasayla yönetilir: Metin yazılır, sonra da ona uyması gereken bir zemine uygulanır. Köken Yasası ise tam tersi — yasa toprağın kendisidir, onun «kodlarında», dağlarında, sularında, mekânlarında yazılıdır; toprakta okunur ve her gün yaşanır. Kággaba’ya göre bir kural, bir iktidarın koyduğu için değil, «eşyanın kökeninden beri» kutsanmış olduğu için geçerlidir.
Filozofların doğal hukuku ile karıştırılmamalı: Doğal hukuk, akıl yoluyla türetilen, her yerde aynı olan ve bu yüzden öğretilebilen, ihraç edilebilen bir düzendir. Köken Yasası ise ne türetilebilir ne de soyutlanır: Bu Sierra’da kazılıdır ve yolculuk etmez, çünkü onu taşıyan topraktan ayrılamaz. Norm tarafında, Vine Deloria Jr.’ın kutsal coğrafya hakkındaki anlatısının söylediğini uzatır: Hakikat zamana asılı değildir, bir yere bağlıdır.