Attention
προσοχή (prosochè) / sati / νῆψις (nēpsis)
Ở Simone Weil, sự chú ý không phải là một nỗ lực tập trung mà ngược lại: sự tạm ngừng của tư tưởng, khiến tâm trí trở nên sẵn sàng, trống rỗng, sẵn sàng đón nhận đối tượng. Ta không tìm kiếm, ta chờ đợi; ta không nắm bắt, ta đón nhận. Ở mức độ cao nhất — *«hoàn toàn không pha trộn»* — nó trở thành lời cầu nguyện. Thế nhưng, cùng một từ ấy lại bao hàm những động thái trái ngược nhau tùy theo truyền thống: sự căng thẳng tỉnh thức của người khắc kỷ, sự hiện diện trần trụi của người Phật tử, sự đón nhận cái *trống không* ở Weil.
L’attention absolument sans mélange est prière.
Từ mà Weil đảo ngược lại là effort (nỗ lực). Với bà, sự chú tâm chân thực không phải đạt được bằng cách nghiến răng. “Cách tìm kiếm tồi tệ: chú tâm gắn chặt vào một vấn đề”, bà viết; sự cố chấp truy tìm chỉ là nỗi kinh sợ khoảng trống trá hình. Chú tâm đúng nghĩa mang tính phủ định: nó treo suy nghĩ lên, giữ nó lơ lửng, sẵn sàng, và không áp đặt gì lên đối tượng. Ta không tấn công thực tại, ta để nó đến. Đó là lý do nó cùng chất liệu với sự chờ đợi — một khoảng trống tràn đầy, chứ không phải sự chiếm đoạt.
Từ đó có bước nhảy: khi đạt đến đỉnh điểm, không lẫn chút tham lam hay mục đích nào, sự sẵn sàng thuần khiết này trùng khớp với lời cầu nguyện. Không phải ta cầu nguyện thêm vào sự chú tâm: chú tâm tuyệt đối chính là hành động tôn giáo, bởi nó đã ngừng muốn và hoàn toàn phó thác cho những gì tự hiện hữu.
Cần phân biệt với prosochè của phái Khắc Kỷ — sự căng thẳng của chủ thể vào chính những phán đoán của mình — một sự tỉnh thức canh chừng và điều chỉnh. Và với sati của Phật giáo — sự hiện diện-ghi nhớ quan sát các hiện tượng mà không nắm bắt. Prosochè sửa chữa, sati ghi nhận, còn chú tâm theo Weil là chờ đợi. Ba động thái dưới một từ: tỉnh thức căng mình, hiện diện canh giữ, chú tâm trút rỗng.