Évolution de la conscience
Spiritual Evolution / Evolution of Consciousness
Sri Aurobindo'da, önce Madde’ye bürünmüş bir bilinç, giderek daha düzenli biçimler —madde, yaşam, zihin— aracılığıyla yükselerek en baştan beri taşıdığı *Ruh*’u açığa çıkarır. Bu, biyolojik yapıların Darwinci bir evrimi değil, başlangıçta maddenin bilinçsizliği altında saklı kalan aynı *Bilinç-Güç*’ün aşama aşama özgürleşmesidir. Bütün bu hareketin yönü budur; *üstzihin* ise onun son aşamasıdır, eşanlamlısı değil.
Une évolution spirituelle, une évolution de la conscience dans la Matière, assumant des formes en constant développement, jusqu'à ce que la forme puisse révéler l'Esprit qui l'habite, telle est la note dominante, le mobile central significatif de l'existence terrestre.
İşte Türkçe çevirisi:
Bölüm 51, kitabın ikinci yarısının eşiğinde, kendisinden önce gelen Upanişad çağrılarının —Shvetâshvatara, Katha, Brihadâranyaka— tümünün önsöz olarak anıldığı yerde açılır. Ardından gelen her şeyin okuma anahtarını verir: bir ruhsal evrim, bir bilinç evrimi Madde’nin içinde. Ondan kopuk değil, ona karşı değil — onun içinde. Madde terk edilen bir dekor değil, işlenen bir tözdür.
Aurobindo’nun betimlediği hareketin Darwin’ci hiçbir yanı yoktur. Bu, biyolojik yapıların seçilimi değil, başlangıçta “Madde’nin duyarsızlığı” tarafından örtülmüş tek bir Bilinç-Güç’tür; bu güç, yavaş yavaş, damla damla, incecik akıntılar halinde —biraz ileride aynı bölümde belirttiği gibi— kendini aşama aşama açığa çıkarır, önce hayata, sonra zihne ulaşır. Her basamak bir öncekini silmez: onu bütünler ve aşar. Bu şemada zihinsel insan, yalnızca “geçiş halinde bir varlık”tır — hedefe ulaşılmamış, sadece üzerinden geçilmiştir.
Bunu üstzihin ile karıştırmamak gerek: üstzihin, bilincin bir katmanını, zihnin ötesinde tamamlanmış ve sabit Hakikat-Bilinci’ni adlandırır. Bilincin evrimi ise ona giden hareketi —yolculuğu, varış noktasını değil— ifade eder. Üstzihinden hiç söz etmeden de üstzihinden bahsedilebilir; ama Aurobindo’da evrimden söz ederken üstzihini onun nihai hedefi olarak görmemek mümkün değildir.
Ayrıca Budist anicca ile de karıştırılmamalıdır. Dhammapada’nın geçiciliği, ondan kurtulmak için kavranması gereken bir olgudur: her bileşenin geçip gittiğini görmek ve ona tutunmaktan vazgeçmek. Aurobindo’nun evrimi ise hiçbir şeyden vazgeçmeye çağırmaz — Madde’yi terk etmeden, içinden dönüştürerek, basamak basamak aşılan bir yükseliştir.