Línea Negra
espagnol de contact ; kággaba/kogi
« Đường đen »: đối với dân tộc Kággaba (Kogi) ở Sierra Nevada de Santa Marta, đó là đường vạch bao quanh lãnh thổ tổ tiên, nối kết các địa điểm linh thiêng rải rác quanh dãy núi—từ những đầm phá, cửa sông ven biển đến những đỉnh núi phủ tuyết. Không phải ranh giới phân chia trong ngoài, mà là một mạng lưới những « điểm kết nối », nơi sức khỏe của mỗi điểm, như họ nói, giữ gìn sự cân bằng của Vũ trụ. Thuật ngữ tiếng Tây Ban Nha này được Tổ chức Gonawindúa Tayrona sử dụng để truyền đạt ra bên ngoài—và bảo vệ trước Nhà nước Colombia—một khái niệm « có tên gọi riêng trong từng ngôn ngữ của chúng ta ».
no debe entenderse la demarcación de la línea Negra como frontera sino que es un concepto universal
Línea Negra không phải là một từ trong ngôn ngữ kággaba: đó là tiếng Tây Ban Nha — ngôn ngữ giao tiếp với Nhà nước Colombia — mà Tổ chức Gonawindúa Tayrona, đại diện cho người Kogi, sử dụng để truyền đạt ra bên ngoài một khái niệm vốn “ở thế giới của họ, nhận được tên gọi riêng trong từng ngôn ngữ của chúng ta”. “Đường đen” là một thuật ngữ tiếp xúc, được công khai đề xuất và bảo vệ; đó không phải là tên gọi gốc.
Điều mà cái tên này bao hàm lại phá vỡ những gì từ đường khiến ta mong đợi. Một đường biên tồn tại để phân chia: nó đặt ra một bên ngoài và một bên trong, một phía của ta và một phía của người khác. Còn Línea Negra thì “không nên hiểu như một đường biên” — nó bao quanh lãnh thổ tổ tiên liền mạch, “không bên ngoài, không bên trong”. Đường vẽ ấy “được định sẵn” bởi những địa điểm linh thiêng mà nó nối liền: đầm phá ven biển, bãi biển, cửa sông, đồi núi, đỉnh tuyết — một chuỗi địa điểm hơn là một hàng rào.
Và chuỗi ấy là sinh động. “Sức khỏe của từng địa điểm quyết định sự cân bằng của Vũ trụ”: đường không phải là một rào cản bất động mà là một dòng chảy kết nối, trong đó mỗi mắt xích giữ vững toàn thể. Làm tổn hại một địa điểm — một bến cảng ven biển, một mỏ khoáng trên đồi — không chỉ cắt bỏ một mảnh nhỏ: điều đó làm lỏng toàn bộ mạng lưới. ≠ với khu bảo tồn, đường viền mà chính quyền vạch ra từ bên ngoài để quản lý việc sử dụng, Línea Negra không khoanh vùng một thiên nhiên-vật thể, mà là hình thái của một mối quan hệ được vẽ từ bên trong, “từ thuở ban sơ”. Nó nối dài, về phía lãnh thổ liên kết, những gì Luật Nguồn Cội nói về quy tắc và sự trả ơn về món nợ: một trật tự gắn với dãy núi này, và sẽ tan vỡ nếu phá vỡ một điểm nào đó.
Tri thức chính xác về các địa điểm và công việc của các mamo “mà chỉ họ biết” vẫn được giữ kín. Ở đây chỉ ghi lại phạm vi công khai mà chính người Kággaba đã công bố, trong một cuộc đấu tranh rất cụ thể cho mảnh đất của họ.